با کت و شلوار اتو کشیده روی صندلی چرمی نمایشگاه اتوموبیل فرو رفته است، سوییچ یک تویوتا کمری را در دست بازی می دهد. از صاحب یک نمایشگاه شیک در شمال شهر که فقط خودروهای گران قیمت می فروشد سراغ از یک پیکان وانت ارزان قیمت می گیرد.نه اینجا جای فروش این دست خودرو ها است و نه این مرد با پیکان بار،بار کشی می کند. خرید وانت بار،نیسان و تاکسی که این روزها بین مرفهین بی درد باب شده حکایت دیگری دارد!

یکی از اصلی ترین دلایلی که توانست اکثریت مردم را برای اجرای طرح سهمیه بندی بنزین قانع کند بحث خودرو های گران قیمت و استفاده اقشار پردرآمد جامعه و اصطلاحا «مرفهین بی درد» از یارانه بنزین بود !تصور عمومی این بود که در ایران هم مانند سایر نقاط دنیا با افزایش قیمت بنزین قیمت خودرو کاهش خواهد یافت !

همه فکر می کردند با اجرای طرح سهمیه بندی بنزین این مرفهین بی درد هستند که لطمه اصلی را خواهند خورد . کسانی که در پارکینگ های خود دو تا چند خودرو دارند ،سفرهای غیر ضروری داخل شهری انجام می­دهند و... . اما در عمل اینچنین نبود !

مرفهین بی درد سوار بر مرکب های گران قیمت خود راه مناسبی را برای استفاده از  بنزین یافتند!  مردم عادی با سهمیه روزانه حدود 3 لیتر خود جرات استفاده از وسایل نقلیه شان را ندارند ،کاهش بار ترافیک دلیلی بر این مدعاست . سهمیه بندی بنزین موجب کاهش بار ترافیک در سطح تهران شد، یعنی صاحبان خودرو های ارزان قیمت داخلی دیگر نمی توانند از خودرو های خود استفاده غیر ضروری کنند،بنابراین بار ترافیک کاهش یافت. این یعنی این طرح توانست در میان ترافیک سنگین بزرگراه های تهران جای مناسبی را برای خود نمایی خودرو های گران قیمت باز کند . سواران بر خودرو های لوکس و گران قیمت خارجی مانند گذشته در تابستان گرم بر خلاف سایر خودرو های داخلی با شیشه های بالا و کولر های روشن در خیابان های تهران تردد می کنند!

سر کیسه را شل  و دنده را خلاص کنید

تصور بر این بود که با سهمیه بندی بنزین تقاضا برای خرید خودرو کاهش یابد و همزمان با آن قیمت خودرو های داخلی نیز کاهش یابد ! بسیاری از مردم که حالا بنزین نامحدود گذشته را نداشتند دل به قیمت پایین خودرو خوش کرده بودند.قیمت بنزین و تحولات آن در تمام دنیا با قیمت خودرو رابطه عکس دارد ، اما این مقوله نیز مانند بسیاری دیگر از مقولات در ایران نسبت به دنیا متفاوت دنبال شد،تصور ها اشتباه از آب در آمدند!

در عمل خودرو های ساخت داخل با تدبیر به موقع خودرو سازان یعنی کاهش تولید دقیقا همزمان با اجرای طرح سهمیه بندی بنزین به بهانه های مختلف، نه تنها تا کنون موجب کاهش قیمت اکثر خودرو های داخلی نشده است، بلکه موجب افزایش قیمت بسیاری از این خودرو ها نیز شده است .

همزمان با اجرای طرح مزبور و با کاهش طبیعی تقاضا برای خرید خودرو اگر عرضه نیز همچنان ثابت می ماند بی شک قیمت خودرو در کشور به صورت محسوسی تعدیل می شد !اما در مورد خودرو های ساخت داخل و ارزان قیمت این اتفاق نیافتاد.این خودرو ها ،خودرو هایی هستند که مصرفه کننده آنها را اقشار متوسط و کم درآمد جامعه تشکیل می دهند.مصرف کنندگان این خودرو ها که با زحمت چند میلیون تومان برای خرید خودرو هزینه می کنند توانایی خرید بنزین در بازار سیاه یا خرید خودروی سوخت را ندارد. قیمت بالای خودرو هم در این هیاهوی کمبود بنزین درد دیگری می شود برای این مصرف کنندگان .

این روزها خودروهای زیادی را می بینید که در هر سراشیبی حتی کوتاه دنده را خلاص می کنند .مهم نیست هوا چقدر گرم باشد، خودرو کولر داشته باشد یا خیر، در هر حال شیشه ها پایین هستند . علاوه بر تمام اینها باید برای خرید خودرو سر کیسه ها را هم شل کرد!

وانت بارها به داد تویوتاها رسیدند

همزمان با اجرای طرح سهمیه بندی بنزین خودرو های گران قیمت و لوکس که اکثرا 6 سیلندر هستند و مصرف به مراتب بالاتری نسبت به خودرو های داخلی دارند از یک میلیون تا 10 میلیون کاهش قیمت داشتند. البته این کاهش قیمت به طور محسوس روی تقاضا برای این دست خودرو ها تاثیر نگذاشته است . تا حدی تقاضا برای خودرو های شاسی بلند پایین آمده است که کاهش قیمت های شدید تر مربوط به همین طیف می شود،اما متقاضیان دیگر خودرو های لوکس وارداتی همچنان به سلیقه خود پیابند هستند .

هر چند قیمت خودرو های ساخت داخل به طرز باور نکردنی با کاهش تولید خودرو سازان افزایش داشت اما  قیمت خودرو های گران­ قیمت مورد استفاده مرفهین بی درد ،از آنجا که تابع افزایش یا کاهش تولید خودرو سازان داخلی نبودند اگر کاهش قیمت نداشتند قیمت خود را ثابت نگه داشتند.

نکته قابل توجه دیگر آن است که خودرو های گران قیمت وارداتی اکثرا 6 سیلندر هستند ،اما چرا با اجرای طرح سهمیه بندی بنزین که توانسته خودرو های کم مصرف داخلی مانند پراید را در پارکینگ ها متوقف کند نتوانسته مانع حرکت راکب های گران قیمت در خیابان ها و بزرگراه های شهر شود جای سوال دارد ؟

این روزها خرید و فروش وانت بار و تاکسی با سند قطعی رونق خاصی پیدا کرده است . شخصی که برای خرید یک خودرو گاه تا 240 میلیون تومان هزینه می کند 3 تا 4 میلیون هم از محل کاهش قیمت این خودرو ها صرف خرید یک دستگاه وانت پیکان یا زامیاد می کند . به این وسیله علاوه بر سهمیه 400 لیتری خودِ خودرو از سهمیه 600 لیتری وانت بار نیز برخوردار می شود و در کل سهمیه 1000 لیتری خود را به این طریق بدست می آورد . قیمت وانت بار پیکان و زامیاد در بازار فعلی بین 3 تا 4 میلیون تومان است . تاکسی نیز در بازار 6 تا 7 میلیون تومان خرید و فروش می شود . خرید کارت سوخت همراه با خودرو از راه های دیگر دور زدن سهمیه بندی بنزین مطمئن تر به نظر می رسد. به هر ترتیب استفاده کنندگان این خودرو ها نه تنها با اجرای این طرح متضرر نشدند ،بلکه با کاهش قیمت این دست خودرو ها به نظرذ می رسد از سایر اقشار بیشتر از اجرای طرح سهمیه بندی بنزین خوشحال باشند!

منبع: هفته نامه شهروندروز