مُد بد نیست، ضروری است
قرار گفت و گو با فرحناز قند فروش، مشاور استاندار تهران، مدیر کل امور خانواده و بانوان و 
همچنین دبیر جشنواره زنان سرزمین من در همان محل برگزاری فشن گذاشته می شود، البته پیش از برگزاری. قندفروش را تقریبا باید مبدع این جشنواره دانست که از نزدیکان اصولگرایان به شمار می رود، با اینهمه به نظر نمی رسد فعالیت های اجتماعی او زیاد متاثر از رویه سیاسی نزدیکان او باشد. او که طی دو دوره قبل نیز دبیر این جشنواره بوده، از نزدیک با روند آن آشناست.
اگرچه متولد سال 1339 و پوشش خود او چادر است و خودش از مدهای ارایه شده در نمایشگاه استفاده نمی کند، اما از کیف موبایلی که به گردن انداخته مشخص است که زیاد با مدهای روز بیگانه نیست. او دائما در حال تردد در فضای نمایشگاه است و از نزدیک آن را مدیریت می کند.
سومین دوره جشنواره زنان سرزمین من با دوره های قبلی چه تفاوتی دارد؟
دوره های قبلی، دوره های ابتدایی کار بود. کار با انتخاب مسیر برای ادامه کار روبرو بود. شاید خیلی با ظرفیت های موجود که می شد از آن استفاده کرد و بکار گرفت آشنا نبود. بعد از این دو دوره کسانی که با این کار درگیر بودند، کم کم خودشان با این جشنواره آشنا شدند و خودشان سراغ ما آمدند و کارشان را ارایه کردند.
من امسال را سال تثبیت جشنواره می دانم. مسئولین دیگر الان این جشنواره را باور کردند. الان دیگر به نظر می رسد که اگر در سال های بعد این کار انجام نشود، جای خالی آن احساس خواهد شد. امسال روند کار خیلی تخصصی بود، حاشیه ها حذف شدند و طراحی لباس را به افراد متخصص سپردیم، افرادی که آماتور بودند از آنها در این جشنواره استفاده نشد.
از میان کارهای متخصصان هم فقط بهترین کارهایشان را انتخاب کردیم. فکر می کنم بیشتر آنچه که نمایان است و آن را از بازخورد بازدیدکنندگان متوجه می شویم این است که کار خیلی قوی تر نسبت به سال های گذشته پیگیری شده است.
شما گفتید که مسئولین این جشنواره را باور کردند، منظور از این باور و پذیرفته شدن چیست، آیا قبلا نگاه به این جشنواره جدی نبوده است؟
وقتی که ایده ای خودش را مطرح می کند، معرف باید آنقدر قوی باشد که مخاطب در اولین برخورد در ذهن خودش جایی را باز کند، من فکر می کنم این اتفاق الان افتاده است.
این پذیرش از سوی مخاطب انجام شده، آیا مسئولان ذیربط هم آن را به عنوان پروسه ای فرهنگ ساز به رسمیت شناخته اند؟
مسئولین هم قوت کار را باور کردند. یکی از مسئولین به من گفت در سال اول من فکر کردم که این خانم سرش داغ بوده و یک کاری کرده است... اما در سال دوم دیدم که نه، کار بالاخره ادامه دارد و در سال سوم دیدم که کار جهت گرفته است.
متولی برگزاری این کار کیست، مستقیما از استانداری پشتیبانی می شود؟
موسسه زنان سرزمین من مجوز برگزاری جشنواره را دارد و استانداری حامی اصلی برنامه است.
جشنواره کمی با تاخیر برگزار شد، دلیل این تاخیر یعنی فاصله زمانی از روز زن تا الان که جشنواره برگزار می شود چه بود؟
با توجه به اینکه کارگروهی که برای ساماندهی مد و لباس تشکیل شده است، یک شیوه نامه اجرایی برای قانونی که مجلس مصوب کرده بود نوشت. در آن شیوه نامه قرار شد که مجددا برای برگزاری نمایشگاه ها نوشته شود که من خودم عضو کمیته کارشناسی بودم. تدوین این شیوه نامه تازه نیمه دوم اردیبهشت به اتمام رسید، اواخر اردیبهشت در کارگروه ابتدایی تصویب شد و بعد از آن تازه شروع کردند که چه روالی باید طی شود. یعنی به اعتراف دبیر کارگروه این کار «نوپا» است. اولین گروهی که از اسفندماه تا حال برای برگزاری نامه نوشتند ما بودیم. این باعث شد که ما کارمان با کمی تاخیر انجام شود.
ما جدیت و بنایمان بر این بود که هیچ بهانه ای به کسی ندهیم که کاری با این عظمت با این تفاسیر که مجوز گرفته است یا نه، یا اینکه دیر مجوز گرفته یا همکاری لازم نشده است برایش مشکلی پیش نیاید.
این باعث شد که این کارگروه متوجه شود که نحوه نظارت به چه شکلی است، ما خودمان به آنها کمک کردیم که در نحوه نظارت با توجه به اینکه خودمان سال های گذشته داوری داشتیم، به آنها گفتیم که این روال کار است. حتی بعضی از داوران را خودمان معرف کردیم چون آشنایی نداشتند.
عمده نقدی که بر برگزاری این نمایشگاه وارد است، این است که لباس های ارایه شده در این نمایشگاه فقط در حد نمایش هستند و استفاده عملی از آنها به دلیل نظارت های نیروی انتظامی تحت عنوان طرح ارتقا امنیت اجتماعی که توسط گشت های ارشاد انجام می شوند امکان پذیر نیست، می پذیرید نوعا بعضی پوشش های ارایه شده در این نمایشگاه ممکن است با برخورد گشت های ارشاد مواجه شوند؟
الان می توانم بگویم نه؛ به خاطر اینکه نماینده نیروی انتظامی هم جزو کسانی بود که در کمیته بود و به لباس ها رای داد.
موقع بازدید از نمایشگاه، با مانتویی برخورد کردم که ارتفاع آن کم بود، اصطلاحا مانتوی کوتاه بود. به نحوی که اگر یک خانم آن را در خیابان بپوشد قطعا از سوی گشت های ارشاد به او تذکر داده می شود!
می گویند نباید از 110 سانت کوتاه تر باشد. اتفاقا اعتراضی که من اخیرا داشتم به همین موضوع بود، من گفتم این 110 سانت را یک خانم با قد 175 بپوشد و یک خانمی هم ممکن است با قد 150 سانت بپوشد، پس ما خیلی نمی توانیم بر روی سانت مانتو تصمیم بگیریم.
اعتقاد خود من این است که واقعا منش یک زن باید خبر از حیای آن زن بدهد. واقعا ما جامعه را باید به این سمت ببریم که فرهنگ سازی در این زمینه بشود. لباس یکی از این موارد است که باید رعایت شود.
ولی متاسفانه هستند کسانی که به اجبار یک لباس مناسبی هم می پوشند، اما آن بروزی که در رفتار آنها مشاهده می شود خیلی ناجور است. و اصلا شایسته یک زن نیست.
به نظر من یک مولفه لباس است، و مولفه دیگر رفتارهایی است که باید خود آن فرد داشته باشد. ضابطین نیروی انتظامی هم خودشان یک مواردی را اعلام می کنند. ما سعی کرده ایم که با روالی حرکت کنیم که مشکلی نباشد.
ما می گوییم بالاخره زن ایرانی نیاز به مد های جدید دارد و از اولین روزهای نمایشگاه سال 85 هم این را گفتیم و هنوز هم حرفمان همان است، ما اعلام کردیم که اصلا زن ایرانی در طول تاریخ با رنگ زندگی کرده است.
مستندات ما هم همان موزه لباس است که شما دیدید، هیچ زنی اگر لباس رنگی بپوشد نمی گویند این خانم حجاب ندارد. رنگ لباسش قرمز است، پولک دوزی دارد و... ولی متاسفانه بعضی وقت ها رنگ یک وسیله ای می شود برای تبرج، یعن یک خانم یک رنگ خیلی روشن را می پوشد، این لباس را هم تنگ اختیار می کند، هم خیلی کوتاه، روسری اش را هم خیلی باز می بندد، اگر هم با او برخورد شود خواهد گفت اینها با رنگ مخالف هستند. باید فرقی بین اینها قائل شویم.
به نظر می رسد لا اقل در سه دهه اخیر، بخصوص پس از پیروزی انقلاب اسلامی، هرگونه مد گرایی و اصولا خود واژه «مد» به عنوان عاملی بیگانه و مخرب مطرح بوده است، شما در صحبت هایتان چندین بار به نیاز جامعه به مد اشاره کردید، آیا این به آن معنا است که نیاز به مد به نظر شما امری ضروری و در عین حال مثبت و غیر مخرب تلقی می شود؟
ما از ابتدا قائل به این بودیم که زن ایرانی مثل زنهای خیلی از کشورها نیست که به پوشش توجه نکند. حتی لباس هایی که ما اینجا به نمایش گذاشتیم ایم، قبل از قاجار در سنوات گذشته تاریخی کشورمان. از دوره صفویه و اشکانیان مستندات تاریخی است. در تمام این لباس ها واقعا زیبایی است.
ما باید فرق بین زیبایی که لازمه لباس است، با اینکه خدای نکرده در این زیبایی تبرج و خودنمایی باشد را تفاوت قائل شویم. ایده ما این است که مد لازمه زندگی زنان است، باید زن ایرانی خوب بپوشد. یک خانم دیندار، خانم چادری را عرض نمی کنم، یک خانم دیندار نباید طوری باشد که بگویند اگر این خانم دیندار است پس بد می پوشد. ما متاسفانه بعضی چیزها را با سلیقه شخصی که یک عده به خرج داده اند، ما متاسفانه در آنها انحراف می بینیم.
یعنی الان خیلی ها فکر می کنند، یک خانم خوب کسی است که لباس های خیلی کثیف بپوشد ولی خیلی خودش را بپوشاند، من با این دیدگاه خیلی مخالف هستم.
در این نمایشگاه بسیاری از پوشش های ارایه شده در واقع بازتولید مدل هایی است که در دوره های قبلی در کشور کاربرد داشته اند. برای شما به عنوان مبدع و اداره کننده این جشنواره، تولید یک مد بیشتر اهیت دارد و یا بازسازی و باز تولید مدل های قدیمی؟
به نظر من هردوی اینها باید وجود داشته باشد. ما در فراخوانی که اعلام کرده ایم گفته ایم که لباس هایی را می خواهیم که در آنها نوآوری لحاظ شده باشد. این یعنی یک مد جدید. و بعد گفته ایم که المان هایی از فرهنگ و سنت هم در آن دیده شود، این یعنی اینکه ما از داشته ها و فرهنگ پوششمان استفاده کنیم. گفتیم که حدود شرع باید حتما در لباس لحاظ شود، یعنی اینکه لباس در چارچوب های شرع قابل تعریف باشد.و اینکه در آن از رنگ های شاد استفاده شود، چون اگر ما بخواهیم الان معدل رنگ را در مانتو فروشی ها ببینیم، معدل رنگ ما از طوسی بالاتر نمی آید. نوع پوشش اسلامی اگر خوب عرضه شود، حتما خریدار دارد. خیلی ها به دلیل نبود پوشش مناسب مجبور به خرید لباس های دیگر می شوند. و این را با قطعیت می گویم که کسی در ایران با دغدغه دین لباس تولید نمی کند. هدف ما این است که فضایی ایجاد کنیم که متقاضی لباس در کشور بتواند لباس مورد علاقه خود را تهیه کند.
-------------------
این مطلب در هفته نامه شهروند امروز به چاپ رسیده است.
